Đăng ký
Vàng da là tình trạng rất dễ gặp ở trẻ sơ sinh và thường gặp hơn ở các bé sinh non. Vàng da nếu mẹ không lưu ý và chữa trị kịp thời có thể ảnh hưởng đến sự phát triển trí não của bé sau này. Qua bài viết này, mẹ hãy cùng Tiệm cháo An tìm hiểu những kiến thức cơ bản về bệnh vàng da ở bé nhé!
Tổng quan về hiện tượng vàng da
Thế nào là bệnh vàng da ở bé
Vàng da là hiện tượng mà da hay kết mạc của bé có kẻ màu vàng. Điều này xảy ra do tăng lượng blirubin – thành phần giải phóng hồng cầu bị vỡ. Bé sơ sinh thường gặp này đặc biệt là các bé sinh non.
Hiện tượng này có thể xảy ra ở 2 dạng là vàng da bệnh lý và vàng da sinh lý. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể để lại biến chứng ảnh hưởng đến thần kinh, di chứng não thậm chí dẫn đến tử vong.
Vàng da sinh lý
Bé khi mới sinh vàng da do lượng hồng cầu trong máu quá lớn, chức năng gan còn kém, lượng hồng cấu chứa HbF nên đời ống hồng cầu ngắn. Bé thường bị vàng da ở vùng mặt, cổ, ngực, phần bụng và phía trên rốn. Vàng da sinh lý không gây nguy hiểm, không cần có sự can thiệp ý tế. Mẹ chỉ cần cho bé bú đầy đủ thì lượng biliburun sẽ bị sẽ bị đẩy da ngoài.
Vàng da sinh lý thường kéo dài khoảng 2 tuần. Nếu sau 2 tầng mẹ không thấy bé khỏi thì nên đưa đi khám.
Vàng da bệnh lý
Vàng da bệnh lý thường phát triển khá nhanh và nhiều kéo theo các triệu chứng bệnh lý. Mẹ cần sớm đưa bé tới khám bác sĩ khi gặp triệu chứng bất thường về da. Bé bị vàng da bệnh lý không chỉ vàng ở vùng mặt, mắt mà còn lan ra nhiều khu vực khác như cánh tay, bụng,… có thể kèm theo nôn, trớ, sốt cao. Mẹ cần đưa bé đi kiểm tra và có phương pháp điều trị sớm tránh các biến chứng nguy hiểm về não.
Biểu hiện của vàng da
Vàng da sinh lý
- Vàng da mức độ nhẹ ở vùng mặt, cổ, ngực và vùng bụng, phía trên rốn;
- Xuất hiện từ khoảng ngày thứ 3 sau sinh;
- Tự khỏi trong khoảng 1 tuần với trẻ sinh đủ tháng và 2 tuần với trẻ sinh non;
- Không kết hợp các triệu chứng bất thường khác, chỉ đơn thuần vàng da.
- Nước tiểu có màu tối hoặc vàng và phân nhạt màu;
Vàng da bệnh lý
- Mức độ vàng da rất đậm, vàng toàn thân và cả mắt; lan rộng ra cả vùng bụng, chân, cánh tay.
- Xuất hiện sớm, trong khoảng 1-2 ngày sau sinh;
- Không khỏi sau 1 tuần ở trẻ đủ tháng và 2 tuần đối với trẻ non tháng;
- Có các triệu chứng khác kèm theo như: Bỏ bú, sốt, khóc nhiều, nôn trớ, lừ đừ, ngưng thở, thở nhanh, thay đổi thân nhiệt, ..
- Xét nghiệm Bilirubin trong máu tăng cao hơn bình thường.
Nguyên nhân dẫn đến vàng da
Do sự biến đổi của bilirubin
- Tăng sản xuất bilirubin: Đây là nguyên nhân chính gây vàng da. Việc tăng bilirubin có thể do: bất đồng nhóm máu giữa mẹ và con; do bệnh lý hồng cầu làm cho hồng câu dễ vỡ; do vết bầm máu to ở trẻ sơ sinh.
- Giảm chức năng chuyển hóa bilirubin: Nguyên nhân gây ra việc này có thể do trẻ bị sinh non, thiếu hụt hormone, bệnh lý chuyển hóa di truyền hay do mẹ bị tiểu đường thai kỳ…
- Tăng tái hấp thụ bilirubin từ ruột: Những bé sinh ra bị hẹp môn vị hay tắc ruột non, phình đại tràng bẩm sinh,… đều có nguy cơ tăng tái hấp thu bilirubin từ đường ruột.
Vàng da sữa mẹ
Có nhiều bé khi mới sinh không bú mẹ do bé khó khăn khi bú mẹ hoặc sữa mẹ không tiết đủ. Điều này khiến bé mất nước, thiếu năng lượng dẫn đến tăng tái hấp thu bilirubin. Nguyên nhân này không khó để khắc phục. Mẹ cần cho bé bú thường xuyên hơn. Mẹ cũng cần theo dõi cân nặng của bé để đảm bảo bé vẫn tăng cân, khỏe mạnh.
Biến chứng có thể xuất hiện do hiện tượng vàng da
Bilirubin não cấp tính
Biểu hiện của bé có nguy cơ bị bbilirubin não cấp tính là bé bị vàng da kết hợp với: ngủ li bì, bỏ bú, sốt cao, co giật,…
Bilirubin rất độc hại với tế bào não. Vì vậy vàng da nặng có thể khiến bilirubin đi vào não và gây ra biến chứng nghiêm trọng khác.
Vàng da nhân (bệnh não do bilirubin)
Bé có thể sẽ bị vàng da nhân khi bilirubin vượt quá mức cho phép. Khi đó gan không thể đào thải kịp khiến bilirubin có khả năng ngấm vào não. Não của bé có thể tổn thương và không thể hồi phục. Vậy nên khi biết được bé bị vàng da bệnh lý thì cần điều trị sớm cho bé.
Phòng ngừa vàng da bệnh lý ở bé
- Mẹ cần tuân thủ đúng lịch khám thai trong thai kỳ. Cần chú ý chế độ ăn uống, nghỉ ngơi đặc biệt trong ba tháng cuối thai kỳ để tránh sinh non. Nếu có bất kỳ biểu hiện bất thường mẹ cần đi khám để được theo dõi và phát hiện kịp thời.
- Bé nên được kiểm tra nồng độ bilirubin
- Nếu bé bị vàng da sinh lý mẹ cũng cần theo dõi bé cẩn thận. Mẹ nên cho bé bú đều và tắm nắng đúng cách. Nếu bé bị vàng da kéo dài thì cần đưa bé đi khám.
- Mẹ cần nắm rõ dấu hiệu của vàng da bệnh lý để theo dõi cẩn thận, không chủ quan và phát hiện sớm, điều trị kịp thời.
Mẹ tham khảo thêm: Những điều mẹ cần biết khi bé bị vàng da
